تبلیغات
پایگاه اینترنتی پلاک گمشده - آیا نام مبارك حضرت مهدی(ع) در قرآن كریم ذكر شده است؟
 
بزرگ مرد تاریخ
 
موضوعات
Category
ابر برچسب ها
Tags

مقام معظم رهبری
 
دوستان
Friends
آرشیو
Archive
آمار سایت
stats
نظر سنجی
poll
  • طراحی این وبلاگ را در چه سطحی می بینید؟





  • تبلیغات
     

     

    در پاسخ  ، اولاً: صرف وجود نام مبارك آن بزرگوار در متن آیات شریفة قرآن، دلالت بر امامت یا دیگر ویژگی‌های والای امام(ع) نمی‌باشد، زیرا تمام نام‌هایی كه در این كتاب شریف ذكر شده است...




    آیا نام مبارك حضرت مهدی(ع) در قرآن كریم ذكر شده است؟
    چه آیاتی مربوط به آن امام(ع) می‌باشد؟
    در پاسخ ، اولاً: صرف وجود نام مبارك آن بزرگوار در متن آیات شریفة قرآن، دلالت بر امامت یا دیگر ویژگی‌های والای امام(ع) نمی‌باشد، زیرا تمام نام‌هایی كه در این كتاب شریف ذكر شده است، در یك مرتبه از علو و منزلت قدر صاحبان آنها نیست، بلكه همانطور كه واقفید، دایرة این نام‌ها از دورترین موجودات نسبت به خدای تعالی (یعنی شیطان رانده و لعنت شده) تا مقرب‌ترین و نزدیك‌ترین بندگان او را كه همان اسماء حسنای پروردگار (مانند: رسول گرامی‌اش(ص)) باشند، دربرگرفته است.
    دربارة وجود با عظمت امام غایب(ع)، هرچند به نام ایشان به شكل لفظی تصریح نشده است، اما آیات مختلفی از كلام الله مجید حول امامت و ولایت (به طور كلی) و نیز حول منجی موعود بشریت و قیام ایشان، تفسیر و تأویل گردیده است كه از میان آنها بعضی با صراحت بیشتری در این باره سخن گفته است.
    مطابق روایات اهل بیت(ع)، تاكنون بیش از 140 آیه از ایات نورانی قرآن، بنا به نقل تشیع و تسنن، به وجود شریف امام زمان(ع) تأویل گردیده است، كه از آن جمله، علامه مجلسی بیش از 70 آیة كریمه را با استناد به روایات دربارة ظهور آخرین حجت حیّ پروردگار، نقل نموده است. همچنین علمای دیگری نظیر: علامه بحرانی، سید صادق شیرازی، علی‌اكبر مهدی‌پور، خادمی شیرازی و ... در آثار ارزشمندی مانند: تفسیر البرهان و المحجّة فی ما نزل فی القائم الحجّة (كه توسط سید مهدی حائری قزوینی با عنوان: سیمای حضرت مهدی(ع) در قرآن، به فارسی برگردانده شده است.)؛ المهدیّ فی القرآن (كه با عنوان: موعود قرآن به فارسی ترجمه شده ست)؛ سیمای امام زمان(ع) در قرآن و ... به بررسی این آیات اقدام نموده‌اند.

    دسته بندی آیات موعود در قرآن

    1. این آیات را می‌توان به چند دسته تقسیم بندی كرد؛ دسته‌ای از آیاتی كه به وجود امام مهدی(ع) تأویل گردیده است، به وصف آن بزرگوار و بیان جایگاه تكوینی و تشریعی‌شان در عالم هستی اشاره دارند: مانند اینكه امام مهدی(ع)، «غیب» عالم است كه ایمان به آن، شرط ورود در حلقة اهل ایمان می‌باشد.1 از جمله اوصاف دیگری كه در آیات قرآن، در خصوص معرفی امام عصر(ع) آمده است، عبارتند از : ماء معین2 (آب گوارا)، رفیق نیكو،3 حق،4 غیب مورد انتظار خداوند كه مؤمنان نیز به انتظار برای اوامر شده‌اند،5 قرآن عظیم،6 ولیّ كسی كه مظلومانه شهید شد،7 صراط السّویّ (راه میانه)،8 كسی كه خود و یارانش أولی بأس شدید (دارای قوت رزم‌آوری) باشند،9 نور خداوند كه هركه را بخواهد به وسیله آن هدایت می‌نماید10 و نور پروردگار كه زمین را به وسیلة آن نورانی خواهدكرد،11 انسان مضطرّی كه هنگامی‌كه دعا نماید مستجاب گردد،12 ستارة پنهان شده (الخنّس)13، برخی از آسمان،14 تجلی‌بخش روز،15 مطلع فجر (سپیدة پگاه)،16 دارای دین قیمّه (استوار)،17 باطل كنندة باطل،18 فتح و نصرت پروردگار،19 آیت و نشانة خداوند،20 كسی كه یارانش را بندگان شایستة پروردگار تشكیل می‌دهند،21 آنكه به سبقت گرفتن برای پیروی و اطاعتش امر شده است22 و... .
    2. بخش دیگری از آیات موعود در قرآن، به حتمی بودن ظهور امام(ع) و قطعی بودن انتقام از ظالمان و ستم‌پیشگان و استقرار حاكمیت صالحان و شایستگان بر عرصة گیتی اختصاص دارد. هرچند، بیان تفصیلی و دلالات آنها بر طبق روایات نقل شده، مجال مبسوطی را طلب می‌كند و از حوصلة این نوشتار، خارج است، اما مناسب است كه برای نمونه به چند آیة معروف از این دسته عنایت داشته باشیم. در آیات شریفة زیر؛
    وعد الله الذّین آمنوا منكم و عملوا الصّالحات لیستخلفنهّم فی الأرض كما استخلف الّذین من قبلهم و لیمكّننّ لهم دینهم الذّی ارتضی لهم و لیبدلنهّم من بعد خوفهم أمناً یعبدونی لایشركون بی شیئاً.23
    خداوند به كسانی از شما كه ایمان آورده و عمل صالح انجام داده‌اند، وعده فرموده كه در زمین خلافت دهد، چنانكه امم صالح پیامبران گذشته را جانشین پیشینیان خود ساخت و دین پسندیدة آنان را بر همه جا مسلّط و نافذ گرداند، و بر همة مؤمنان پس از ترس و هراس از دشمنان، ایمنی حاصل عطا فرماید كه مرا عبادت كرده، هیچ به من شرك نورزند.
    و امام صادق(ع) فرمودند: [بخش نخست آیه] دربارة علی بن ابی‌طالب و امامان از فرزندان ایشان نازل گشته است و منظور از [بخش پایانی آیه] ظهور قائم(ع) می‌باشد.24
    همچنین خداوند متعال در آیة دیگری حتمیت ظهور كامل و جامع دین خویش بر تمام ادیان و فرق بر سراسر عالم را بیان فرموده است:
    هو الذّین أرسل رسوله بالهدی و دین الحقّ لیظهره علی الدّین كلّه و لوكره المشركون.25
    او [خدایی] است كه رسولش را با هدایت و دین حق فرستاد تا او را بر همه دین [ها] آشكار سازد، هرچند كه مشركان این امر را اكراه دارند.
    حضرت امام صادق(ع) دربارة این آیه فرمودند: به خدا سوگند تأویل آن هنوز نازل نشده و تأویل آن نازل نخواهد شد تا اینكه قائم(ع) خروج نماید، پس چون قائم(ع) خروج نماید، هیچ كافری به خداوند عظیم، و هیچ مشركی به امامت باقی نماند مگر اینكه خروج او را اكراه دارد، تا اینكه اگر كافر یا مشركی در دل سنگی [مخفی] باشد، آن سنگ [به زبان آمده] خواهد گفت: ای مؤمن، در شكم من كافری هست، مرا بشكن و او را به قتل برسان.26
    این آیه27 و نظیر این روایت در تأویل آن در سورة دیگری از قرآن كریم نیز بنا به مقتضی آمده است.28
    همچنین فرموده است:
    و نرید أن نمنّ علی الّذین استضعفوا فی الأرض و نجعلهم أئمّةً و نجعلهم الوارثین و نری فرعون و هامان و جنودهما منهم ماكانوا یحذرون.29
    و ما اراده كردیم بر آنانكه در زمین مستضعف شدند منت گذاریم و آنان را پیشوایان و وارثان زمین قرار دهیم؛ و به فرعون و هامان و لشكریانشان، آنچه را از آن بیمناك‌اند نشان دهیم.
    از حضرات امام باقر و امام صادق(ع) روایت شده است كه فرمودند:
    فرعون و هامان در اینجا، دو شخص از جباران قریش می‌باشند، خداوند تعالی آن‌دو را هنگام قیام قائم آل محمد(ع) در آخر الزمان زنده خواهد ساخت و به خاطر آنچه در گذشته مرتكب شده‌اند از آنها انتقام خواهدگرفت. روایات بسیاری علاوه بر این روایت، بر نزول این ایه در شأن امام مهدی و حكومت امامان اهل بیت(ع) پس از رجعت به دنیا، دلالت دارند.30
    سلمان(ره) نیز در روایتی بلند از رسول گرامی خدا(ص) نقل كرده است كه فرمودند:
    ... سوگند به خداوندی كه مرا به حق فرستاد، من و علی و فاطمه و حسن و حسین و آن نُه تن [معصومین](ع) و هركسی كه از ما [و باما] است و در راه ما ستم دیده [حضور خواهد داشت] به خدا قسم كه ابلیس [برای مقابله با حضرت قائم(ع)] لشكریانش را جمع می‌سازد و تمامی آنانكه ایمانشان خالص بوده و نیز همة كافران حقیقی جمع می‌گردند تا از یكدیگر قصاص كشند و خونخواهی كنند، و پروردگار تو بر احدی ظلم نمی‌كند، و تأویل این آیه تحقق می‌یابد.31
    و آیات دیگری كه با عباراتی نظیر: «وعده‌ای كه به حق، برگردن خداوند است»،32 «همانا آن برحق است»،33 «آنرا پس از مصحف، در زبور نیز ثبت كرده‌ایم»،34 «آن زمان آمدنی است»35 و نظایر این تعابیر از حتمی بودن ظهور امام زمان(ع) یاد شده است.
    3. سومین بخش از آیات موعود در قرآن، آیاتی می‌باشند كه طی آنها، خداوند متعال به بیان شرایط دشوار روز میعاد و قیام موعود برای منكران و كسانی‌كه تا آن هنگام ایمان نیاورده‌اند پرداخته است و اهل كفر را انذاری شدید داده است.
    از جمله، با این تعابیر و الفاظ، لحظات آن روز وصف شده است:
    3ـ1. روز خدا: خداوند متعال می‌فرماید: «پس آنان را به روزهای خدا یادآور باش».36
    حضرت امام باقر(ع) فرمودند: «ایام الله سه تاست: روزی كه حضرت قائم(ع) بپاخیزد، و روز رجعت، و روز قیامت».37
    3ـ2. روز هنگام معین شده: خداوند به شیطان می‌فرماید: «البته تو از مهلت شدگانی، تا روز وقت معین شده.».38
    اسحاق بن عمار می‌گوید: از حضرت امام صادق(ع) دربارة گفتة ابلیس پرسیدم، كه آن چه روزی خواهد بود، آن حضرت فرمودند: «وقت معلوم، روز قیام قائم آل محمد(ع) است، هرگاه خداوند او را برانگیزد در مسجد كوفه كه ابلیس می‌آید در حالی كه بر زانوهایش راه می‌رود و می‌گوید: ای وای از این روزگار، آنگاه از پیشانیش گرفته شده، گردنش زده می‌شود. آن هنگام، روز وقت معلوم است.»39
    روایت دیگری نیز دربارة تفسیر این آیه ذكر شده است كه در آن هنگام، رسول خدا(ص) او را گردن خواهند زد.40
    3ـ3. روزی بزرگ: خداوند می‌فرماید: «خوب‌ها از میان خود اختلاف كنند، پس وای بر كافران از مشاهدة روزی بزرگ.»41
    حضرت امام باقر(ع) طی حدیثی طولانی ذیل این آیه شریفه، دربارة علایم ظهور و جنگ‌هایی كه واقع خواهد شد، در پایان آن با اشاره به شورش سفیانی علیه حضرت قائم(ع)، می‌فرمایند:
    ... پس هرگاه دیدی ترك‌ها از آن (دمشق) گذشتند و تر‌ك‌ها پیش‌روی كردند تا اینكه در جزیره فرود آمدند، و رومیان پیش آمدند تا اینكه در رمله فرود آیند، و آن سالی است كه در هریك از سرزمین‌های عرب اختلاف خواهد بود، و به راستی كه اهل شام بر سر پرچم اختلاف پیدا می‌كنند: اصهب و ابقع و سفیانی با بنی ذنب الحمار از قبیلة مضر اختلاف كنند و ... پس مردی از بنی ذنب الحمار به دمشق آید و با همراهانش چنان كشته شوند كه كسی را آنطور نكشته باشند، و این است [معنای] آیه‌ای كه خداوند تبارك و تعالی فرمود.42
    3ـ4. روزی كه صیحة (آسمانی) را بشنوند: خداوند متعال می‌فرماید: «و روزی كه آن صیحه را به حق بشنوند، آن هنگام، روز خروج است.»43
    حضرت امام صادق(ع) فرمودند: «به نام قائم(ع) از سوی آسمان [صیحه‌ای داده شود] و آن، روز خروج است.»44
    3ـ5. روزی كه منادی حق، از جای نزدیكی ندا كند:45
    حضرت امام صادق(ع) دربارة این آیه و آیة قبل می‌فرمایند: «منادی صیحة حضرت قائم و نام پدرش(ع) را ندا می‌دهد.»46
    3ـ6. روز پیروزی: خداوند متعال می‌فرماید: «بگو در روز پیروزی، ایمان كسانی كه كفر ورزیدند، سودی به حالشان نخواهد داشت، و مهلت داده نخواهند شد.»47
    حضرت امام صادق(ع) می‌فرمایند: «آن (روز پیروزی) روزی است كه دنیا بر روی حضرت قائم(ع) گشوده می‌شود، و كسی كه پیش از آن هنگام، مؤمن نبوده و بعداز این فتح یقین پیدا كند، ایمانش نفعی به حالش نخواهد داشت، ولی هركه پیش از آن ایمان داشته و منتظر ظهورش بوده، ایمانش برایش سودمند خواهد بود و خداوند مقام و شأنش را نزد امام قائم(ع) بزرگ خواهد ساخت و ...».48
    3ـ7. روزی كه بعضی از نشانه‌های پروردگارت فرا رسد: خداوند متعال می‌فرماید: «روزی كه بعضی از نشانه‌های پروردگارت فرارسد، هیچ كس را ایمان نفع نبخشد، در صورتی كه از پیش ایمان نیاورده و یا در ایمان خود كسب خیر و سعادت نكرده باشد، بگو شما منتظر باشید، ما نیز منتظر هستیم.»49
    از امام صادق(ع) روایت شده است كه: «(آیات) همان امامان هستند، و آیه‌ای كه مورد انتظار است، قائم(ع) می‌باشد، پس در آن روز كسانی كه پیش از قیام او به وسیلة شمشیر ایمان نداشته‌اند را ایمان سودی نبخشد، هرچند به امامان دیگر از پدران او(ع) ایمان داشته باشد.»50
    3ـ8. روزی كه تأویل آن (قرآن) فرا رسد: خداوند می‌فرماید: «آیا [كافران منكران آیات خداوند چه چیزی را انتظار می‌كشند؟] جز رسیدن روز تأویل آن [قرآن] را؟51
    حضرت امام صادق(ع) می‌فرمایند: «این از آیاتی است كه تأویل آنها، بعداز تنزیلشان می‌باشد. آن [روز تأویل] در حضرت قائم(ع) است».52
    علاوه بر موارد ذكر شده با تعبیرهای: «روز یأس كافران»53 و «روزی كه بر كافران سخت خواهد بود»54 نیز از آن روز نام برده شده است. همچنین از آن حادثة موعود، یعنی ظهور امام عصر(ع)، با تعابیر زیر نیز یاد شده است:
    3ـ9. ساعت: خداوند متعال در سورة زخرف فرموده است: «آیا [كافران] ساعت مرا انتظار می‌كشند كه به ناگاه برای ایشان فرا رسد، در حالی كه بی‌خبر و غافل باشند.»55
    و در سورة محمد(ص) نیز می‌فرماید: «آیا جز این انتظار دارند كه آن ساعت، به ناگاه برای آنان فرارسد [درحالی] كه شرایط و نشانه‌های آن آمده، و پس از آمدن آن، دیگر تذكر دادن چه سودی به حالشان دارد.»56
    همچنین در آیات دیگری، این لحظة شناخته شده ذكر شده است.
    حضرت امام صادق(ع) در خصوص آن می‌فرمایند:
    حاشا كه خداوند، برای آن [ظهور قائم(ع)] وقتی تعیین فرماید؛ زیرا كه او همان «ساعت» است كه خداوند متعال فرموده است: «از تو می‌پرسند هنگام ساعت را كه چه وقت خواهد بود، بگو البته علم آن نزد پروردگار من است. كسی جز او، آن ساعت را روشن و ظاهر نتواند كرد. آن ساعت در آسمان‌ها و زمین، بسی سنگین است؛ جز به طور ناگهانی برای شما نیاید. از تو می‌پرسند، گویی كه تو كاملاً بدان آگاهی، بگو علم آن ساعت فقط نزد خداوند است ولی بیشتر مردم نمی‌دانند.»57
    و فرموده است: «علم آن ساعت نزد اوست.» نه نزد كس دیگری غیر او... و باز فرموده: «آن ساعت نزدیك آمد و ماه شكافته شد.»58 و فرموده: «و توچه دانی، شاید كه آن ساعت نزدیك باشد، آنانكه به ساعت ایمان ندارند [از روی تمسخر] تقاضای زودتر شدن آن‌را دارند و آنانكه ایمان آورده‌اند، از آن ساعت سخت بیمناكند و می‌دانند كه آن روز برحق است، توجه كنید آنانكه دربارة ساعت جدال كنند، در گمراهی دوری هستند.»59
    راوی از آن حضرت(ع) دربارة معنی «یُمارون: جدال می‌كنند» می‌پرسد و امام(ع) پاسخ می‌فرمایند:
    [یعنی] می‌گویند: قائم كی متولد شده است و چه كسی او را دیده و در كجاست و كی ظاهر می‌شود؟ تمام اینها از جهت عجله كردن در امر خداوند و شك در قضای الهی است، آنان دنیا و آخرت را زیان كرده‌اند و پایان بد از آن كافران است.60
    3ـ10. امر خداوند: خداوند می‌فرماید: «امرالهی آمد، پس در آن تعجیل نكنید.»61
    از امام صادق(ع) روایت شده است كه فرمودند: «هرگاه بخواهد كه قائم(ع) قیام كند، جبرییل را به شكل پرندة سفیدی می‌فرستد، تا یك پای بر خانة كعبه و پای دیگر بر بیت المقدس گذارد، سپس با صدای بلندی بانگ زند: امرالهی آمد، پس آن را زود مشمارید».62
    همچنین، «فرو بردن كافران در زمین»،63 «عقاب به مثل»،64 «اعادة عذاب نسبت به ارتكاب كنندگان مجدد ظلم»،65 «برگشتن چند صورت به پشت»،66 «فوت نشدن عذاب از اهل كفر»،67 «تسلیم شدن هر آنكه و هر آنچه در آسمان‌ها و زمین هستند»،68 و ... از جملة مضامینی است كه به هنگامة ظهور آخرین و قیام حجت حضرت حقّ تأویل شده است.
    دربارة نشانه‌های پیدایش ظهور، در آیات قرآن، مواردی ذكر شده است كه به برخی از آنها مانند: صیحة آسمانی، فرو رفتن سپاه اهل كفر (سفیانی) در زمین (بیداء)، برگشتن چهرة چند نفر از سپاه سفیانی به پشت ضمن بخش‌های گذشته و همین بخش، اشاره شد. برای تكمیل این بحث، لازم است به آیاتی دیگر نیز اشاره كنیم.
    خداوند متعال، می‌فرماید:
    و لنبلونّكم بشیءٍ من الخوف و الجوع و نقص من الأموال و الأنفس و الثّمرات و بشّر الصّابرین.69
    و هرآینه شما را به وسیلة ترس و گرسنگی و نقص در مال‌ها و جان‌ها و میوه‌ها می‌آزماییم، و صبركنندگان را بشارت ده.
    حضرت امام صادق(ع) می‌فرمایند:
    پیش از قیام قائم(ع) نشانه‌هایی است جهت آزمایش از جانب خداوند نسبت به بندگان مؤمنش.
    عرض كردم: آن نشانه‌ها چیست؟
    فرمودند: ... «خوف»، ترس از ملوك بنی فلان (یعنی بنی‌عباس) در پایان زمامداریشان ... و گرسنگی به خاطر بالا بودن قیمت‌ها و ... كاستی از مال‌ها و فساد تجارت‌ها و ... مرگ سریع و... كم شدن كشاورزی و كمبود بركت محصولات... و صابران را در چنین وقتی به خروج قائم(ع) بشارت ده. این است تأویل قول خداوند عزوجل كه می‌فرماید: تأویل آن (قرآن) را جز خداوند و پایداران در دانش نمی‌دانند.70
    در آیه‌ای دیگر نیز می‌فرماید:
    إنّ الله قادرٌ علی أن ینزّل آیةً.71
    به درستی كه خداوند قادر است كه نشانه‌ای فروفرستد.
    حضرت امام باقر(ع) در تأویل این آیة شریفه می‌فرمایند: «زود است كه آیات و نشانه‌هایی از قدرت خداوند در آخرالزمان به تو نمایانده شود، از آن جمله است: دابّة الأرض (خبندة زمین) [كه منظور، تشریف فرمایی امیرالمؤمنین(ع) در زمان رجعت و یا حضرت مهدی(ع) باشد.] و دجال و نزول عیسی بن مریم(ع) و طلوع خورشید از مغرب.»72
    و در ذیل این آیة شریفه:
    بگو او تواناست كه بر شما عذابی از بالای سر و زیر پاهای شما برانگیزد و یا اینكه شما را گروه‌های غیرمتحدی نماید و آسیب برخی را به برخی دیگر بچشاند.73
    حضرت امام باقر(ع) می‌فرمایند: «[عذاب از بالای سر:] دجال و صیحة آسمانی و [عذاب از زیرپا:] خسف ارض و فرورفتن در زمین و [گروه گروه ساختن] پیدایش اختلاف در دین و طعن به یكدیگر زدن و [چشاندن عذاب برخی به برخی دیگر:] كشتن بعضی از شماست، بعضی دیگر را، و تمام این حوادث در میان اهل قبله و مسلمین به وقوع می‌پیوندد.74
    و همان حضرت(ع) در تأویل آیة شریفة:
    پرسنده‌ای از عذابی كه وقوع آن حتمی است، پرسید.75
    می‌فرمایند: «عذاب در اینجا، آتشی است كه از طرف مغرب(زمین) شعله‌ور می‌شود و پادشاهی آن را رهبری می‌كند و تمام خانه‌های بنی‌امیه و همة غاصبان حقوق اهل بیت(ع) را آتش می‌زند و مخصوصاً از بنی‌امیه آثاری باقی نخواهد گذاشت و او مهدی(ع) است».76
    البته، بیان تفصیلی دسته‌بندی آیات مربوط به امام عصر(ع) فرصتی مبسوط می‌طلبد. در صورتی كه خوانندگان محترم خواستار تحقیق بیشتر در این زمینه باشند می‌توانند به منابع معرفی شده در ابتدای این مطلب، به ویژه كتاب المحجّة كه در این نوشتار، نیز، بیشتر از آن بهره گرفتیم، مراجعه نمایند.

    پی‌نوشت:

    1. سورة بقره(2)، آیة 3.
    2. سورة ملك(67)، آیة 30.
    3. سورة نساء(14)، آیة 67.
    4. سورة اسراء(17)، آیة 81 و آیات فراوان دیگری؛ ر.ك: المعجم المفرس لألفاظ القرآن الكریم، ذیل كلمة «الحقّ».
    5. سورة یونس (10)، آیة 20.
    6. سورة حجر(15)، آیة 87.
    7. سورة اسراء(17)، آیة 33.
    8. سورة طه (20)، آیة 135.
    9. سورة اسراء (17)، آیة 5.
    10. سورة نور(24)، آیة 35 و آیات دیگری كه در معجم المفهرس قابل مشاهده است.
    11. سورة زمر (39)، آیة 69.
    12. سورة نمل(27)، آیة 62.
    13. سورة تكویر(81)، آیة 15.
    14. سورة بروج(85)، آیة 1.
    15. سورة شمس(91)، آیة 3.
    16. سورة قدر(97)، آیة 5.
    17. سورة بینه(98)، آیة 5.
    18. سورة أنفال(8)، آیة 8.
    19. سورة نصر(110)، آیة 1 و آیات دیگر.
    20. سورة انعام(6)، آیة 158.
    21. سورة انبیاء(21)، آیة 105.
    22. سورة بقره(2)، آیة 148.
    23. سورة نور(24)، آیة 55.
    24. بحرانی، المحّجة؛ ترجمة مهدی حائری قزوینی، ص 39 به نقل از: نعمانی، الغیبة، ص 126.
    25. سورة فتح(48)، آیة 28.
    26. شیخ صدوق، كمال‌الدین و تمام‌النعمة، ج 2، ص 670.
    27. سورة توبه(9)، آیة 33.
    28. تفسیر قمی، ج 2، ص 317.
    29. سورة قصص(28)، آیة 5.
    30. بحرانی، همان، به نقل از: كشف البیان ـ مفقود است.
    31. این موارد در آن منبع موجود نیست.
    32. سورة توبه(9)، آیة 111.
    33. سورة ذاریات(51)، آیة 23 و آیات دیگر.
    34. سورة انبیاء(21)، آیة 105.
    35. سورة زخرف(43)، آیة 66 و آیات دیگر.
    36. سورة ابراهیم(14)، آیة 5.
    37. شیخ صدوق، خصال، ص 108.
    38. سورة حجر(15)، آیة 36 و 37و 38.
    39. راوندی، دلائل الإمامة، ص 240.
    40. ر.ك. البرهان، روایات ذیل این آیة شریفه.
    41. سورة مریم(19)، آیة 37.
    42. تفسیر عیاشی، ج 1، ص 64.
    43. سورة ق (50)، آیة 42.
    44. تفسیر قمی، ج 2، ص 327.
    45. سورة ق (50)، آیة 41.
    46. تفسیر فمی، ج 2، ص 327.
    47. سورة سجده(32)، آیة 29.
    48. تأویل الآیات الظاهرة، ص 445.
    49. سورة انعام(6)، آیة 158.
    50. شیخ صدوق، همان، ج 2، ص 336.
    51. سورة اعراف(7)، آیة 53.
    52. تفسیر عیاشی، ج 1، ص 235.
    53. سورة مائده(5)، آیة 3.
    54. سورة فرقان(25)، آیة 26.
    55. سورة زخرف(43)، آیة 66.
    56. سورة محمد(47)، آیة 18.
    57. سورة اعراف(7)، آیة 187.
    58. سورة قمر(54)، آیة 1.
    59. سورة شوری(42)، آیة 17و18.
    60. حضینی، الهدایة الكبری، صص (393ـ392) با اندك اختلاف.
    61. سورة نحل(16)، آیة 1.
    62. راوندی، همان، ص 252.
    63. سورة نحل(16)، آیة 45 و سورة ملك(67)، آیة 16.
    64. سورة نحل(16)، آیة 126.
    65. سورة حج(22)، آیة 60.
    66. سورة نساء(4)، آیة 47.
    67. سورة سبأ (34)، آیة 51.
    68. سورة آل عمران(3)، آیة 83.
    69. سورة بقره(2)، آیة 156.
    70. نعمانی، الغیبه، ص 250.
    71. سورة انعام(6)، آیة 37.
    72. علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج 52، ص 181.
    73. سورة انعام(6)، آیة 65.
    74. علامه مجلسی، همان، ج 52، ص 182.
    75. سورة معارج(70)، آیة 1.
    76. علامه مجلسی، همان، ج 52، ص 188.

    ::  پیوست شده به موضوع : ذكر نام حضرت مهدی(ع) در قرآن كریم
    توسط محمد یزدانی در جمعه 17 شهریور 1391  ::  نظرات  ,